به گزارش تمدن کرمانشاه ،پلاستیک در زندگی روزمره، بسیار راحت و ارزان به نظر میرسد، اما استفاده زیاد از آن هم برای محیط زیست و هم برای سلامت ما مشکلساز است. تجزیه کیسههای پلاستیکی صدها سال طول میکشد و در این مدت، ذرات ریز آن وارد خاک، آب و هوا شده و زنجیره غذایی را آلوده میکند. با این حال، هر قدم کوچک برای کم کردن پلاستیک، میتواند اثری بزرگ و ماندگار داشته باشد.
کارشناسان محیط زیست معتقدند برای مقابله با این بحران خاموش، نیازی به اقدامات بزرگ و هزینهبر نیست؛ بلکه تغییر عادتهای کوچک روزمره میتواند تأثیری شگرف بر کاهش مصرف پلاستیک بگذارد.
یکی از سادهترین و مؤثرترین راهکارها، جایگزین کردن بطری آب و لیوان یکبارمصرف با نمونههای استیل یا شیشهای است. این کار نه تنها مصرف پلاستیک را کاهش میدهد، بلکه برای سلامت بدن نیز ضرر کمتری دارد. همچنین همراه داشتن یک یا دو کیسه پارچهای در کیف یا خودرو، کمک میکند هنگام خرید نیازی به کیسههای پلاستیکی نداشته باشید.این عادت ساده، سالانه دهها کیسه پلاستیکی را از چرخه مصرف خارج میکند.
برای نگهداری غذا در یخچال، بهجای ظروف پلاستیکی از ظرفهای شیشهای یا استیل استفاده کنید. این کار بهویژه برای مواد غذایی گرم یا چرب، انتخابی سالمتر و ایمنتر است. در خرید میوه، سبزی، خشکبار و مواد غذایی، تا جای ممکن محصولاتی را انتخاب کنید که بستهبندی کمتری دارند. حتی انتخاب فروشگاههایی که از بستهبندی سادهتر استفاده میکنند، به کاهش مصرف پلاستیک کمک شایانی میکند. نی، قاشق و چنگال پلاستیکی، بشقاب یکبارمصرف و دستمالهای بستهبندیشده را فقط در مواقع کاملاً ضروری استفاده کنید.
داشتن نمونههای چندبارمصرف در خانه، ماشین یا محل کار، کمک بزرگی به کاهش زبالههای پلاستیکی میکند. برخی شویندهها، صابونها و محصولات بهداشتی بهصورت شارژ مجدد یا بستهبندی بزرگتر عرضه میشوند. این انتخابها هم اقتصادیترند و هم پلاستیک کمتری تولید میکنند. لازم نیست همه چیز را یکباره عوض کنید. فقط از یک عادت شروع کنید: کیسه پارچهای، بطری چندبارمصرف یا حذف ظروف یکبارمصرف. همین تغییر کوچک، آغاز یک رفتار پایدارتر و ماندگارتر خواهد بود.
با افزایش نگرانیها درباره آلودگیهای زیستمحیطی، استفاده از کیسههای پارچهای به جای کیسههای پلاستیکی در خرید نان به عنوان یک راهکار ساده اما مؤثر مورد توجه قرار گرفته است. کارشناسان محیط زیست معتقدند تغییر این عادت کوچک میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف پلاستیک و حفظ سلامت محیط زندگی داشته باشد.
کیسههای پلاستیکی علاوه بر آنکه تجزیهپذیری بسیار کندی دارند، در بسیاری از موارد باعث تعریق نان شده و کیفیت و ماندگاری آن را کاهش میدهند. در مقابل، کیسههای پارچهای به دلیل امکان عبور هوا، از خمیر شدن یا نرم شدن بیش از حد نان جلوگیری کرده و به حفظ طعم و تازگی آن کمک میکنند.
از سوی دیگر، استفاده از کیسه پارچهای یک انتخاب اقتصادی و پایدار نیز محسوب میشود. این کیسهها قابل شستوشو و استفاده مجدد هستند و میتوانند بارها در خرید روزانه مورد استفاده قرار گیرند؛ موضوعی که در بلندمدت مصرف پلاستیک را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.
فعالان حوزه سلامت و محیط زیست توصیه میکنند شهروندان هنگام خرید نان، کیسه پارچهای شخصی همراه داشته باشند تا علاوه بر حفظ بهداشت و کیفیت نان، گامی مؤثر در کاهش زبالههای پلاستیکی و حمایت از محیط زیست بردارند. فرهنگسازی در این زمینه میتواند به تدریج به یک عادت اجتماعی تبدیل شود؛ عادتی ساده که با مشارکت مردم و نانواییها، آیندهای سالمتر و پاکتر برای جامعه رقم خواهد زد.
برخی کارهای نمادین نیز در سطح استان کرمانشاه در این راستا آغاز شده است. در شهرستان اسلامآباد غرب، با توزیع بیش از ۳۰۰ کیسه پارچهای مقاوم و قابلشستشو در میان شهروندان، گامی مهم در راستای ترویج فرهنگ کاهش مصرف کیسههای پلاستیکی و حفاظت از محیطزیست برداشته شد. هدف از این اقدام، کاهش چشمگیر استفاده از کیسههای پلاستیکی در خریدهای روزمره و جایگزینی آنها با کیسههای پارچهای است که به راحتی میتوان آنها را در طول زمان بازاستفاده کرد.
طهمورث سلیمانی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان اسلامآباد غرب، در این خصوص گفت: بیش از ۳۰۰ کیسه پارچهای با پیامهای آموزشی درباره حفاظت از محیط زیست، در سطح شهر توزیع شد.
وی افزود: این کیسهها نه تنها به عنوان یک ابزار کاربردی برای حمل کالا در زندگی روزمره، بلکه به عنوان نمادی از مسئولیتپذیری شهروندان در قبال محیط زیست و در راستای کاهش مصرف کیسههای پلاستیکی عمل میکنند.
سلیمانی ادامه داد: هر کیسه پارچهای که جایگزین یک کیسه پلاستیکی میشود، یعنی یک قدم کوچک برای کاهش پسماندهای چندصدساله که طبیعت توانایی تجزیه آنها را ندارد.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان اسلامآباد غرب تصریح کرد: اجرای برنامههای ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست، که یکی از اهداف سازمان متبوع بوده، همواره در دستور کار این اداره قرار دارد و تلاش خواهیم کرد با استفاده از ظرفیتهای علمی و مردمی در راستای نیل به این هدف گام برداریم.
سلیمانی در پایان اذعان داشت: ما میخواهیم مردم متوجه شوند که استفاده از کیسههای پلاستیکی، هزینهای سنگین برای سلامت زمین و نسلهای آینده ما دارد.
«سعید دزفولینژاد»، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه نیز در گفتوگو با ایرنا، با اشاره به ابعاد گسترده این معضل زیستمحیطی، اظهار کرد: متأسفانه فرهنگ مصرف پلاستیک در جامعه ما به یک بحران خاموش تبدیل شده است. روزانه هزاران تن زباله پلاستیکی در سطح استان تولید میشود که بخش قابل توجهی از آن به دلیل نبود مدیریت صحیح، وارد چرخه طبیعت میشود و سالها در خاک و آب باقی میماند.
وی با بیان اینکه آلودگی پلاستیکی تنها به زبالههای دیدنی ختم نمیشود، افزود: خطر بزرگتر، ریزپلاستیکها هستند. این ذرات که بر اثر خرد شدن تدریجی پلاستیکها به وجود میآیند، وارد منابع آب زیرزمینی، رودخانهها و حتی هوایی که تنفس میکنیم، میشوند. مطالعات نشان داده که این ذرات در زنجیره غذایی انسان نیز نفوذ کردهاند و اثرات جبرانناپذیری بر سلامت موجودات زنده دارند.
مدیرکل محیط زیست استان کرمانشاه، یکی از دغدغههای اصلی این نهاد را رهاسازی پلاستیک در طبیعت و بهویژه در مناطق حفاظتشده دانست و تصریح کرد: استان کرمانشاه با داشتن مناطق بکر و ارزشمندی مانند بیستون، قلاجه و آثار طبیعی ملی همچون غار پراو و قوریقلعه، سالانه میزبان طبیعتگردان بسیاری است. اما متأسفانه بخشی از این همنشینی با طبیعت، به جا گذاشتن زبالههای پلاستیکی است. ما نمیتوانیم نظارهگر باشیم که این سرمایههای ملی روزبهروز آلودهتر شوند. زیستگاههای حساس حیات وحش استان که محل زندگی گونههای ارزشمندی همچون پلنگ، خرس قهوهای و کل و بز است، به دلیل عدم تجزیه پلاستیکها با تهدید جدی مواجه هستند.
دزفولینژاد در ادامه بر نقش بیبدیل مردم در حل این معضل تأکید کرد و گفت: محیط زیست بدون مشارکت مردم، کاری از پیش نمیبرد. فرهنگسازی و تغییر عادتهای روزمره، تنها راه نجات است. ما از پویشهای مردمی «نه به پلاستیک» به شدت استقبال میکنیم و از تمام شهروندان میخواهیم که به این جمع بزرگ بپیوندند. یک اقدام ساده مثل همراه داشتن کیسه پارچهای، اگر به یک باور عمومی تبدیل شود، میتواند معادلات آلودگی را در استان به هم بزند.
وی در پاسخ به این سؤال که چه قوانینی برای برخورد با تولیدکنندگان و استفادهکنندگان بیرویه از پلاستیک وجود دارد، خاطرنشان کرد: قوانین خوبی در کشور برای مدیریت پسماند و ممنوعیت استفاده از بعضی ظروف پلاستیکی داریم، اما مشکل اصلی در اجرا و نظارت است. با این حال، پیش از برخورد قهری و قانونی، ما به دنبال جلب مشارکت و آگاهیبخشی هستیم. معتقدیم اگر مردم بدانند هر کیسه پلاستیکی که استفاده میکنند، تا صدها سال در زمین میماند و زنجیره حیات را به خطر میاندازد، قطعاً در انتخاب خود تجدیدنظر خواهند کرد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه در پایان با اشاره به اقدامات نمادین انجامشده در اسلامآباد غرب، ابراز امیدواری کرد: امیدواریم این حرکتهای کوچک اما ارزشمند، سرآغازی برای یک تحول بزرگ در سطح کل استان باشد. از رسانهها به ویژه خبرگزاری ایرنا تشکر میکنم که دغدغه محیط زیست را جدی گرفتهاند. ما آماده همکاری با تمام دستگاهها و نهادها برای ترویج فرهنگ استفاده از کیسههای پارچهای و کاهش مصرف پلاستیک هستیم.
استان کرمانشاه ۲ میلیون و ۴۹۹ هزار هکتار مساحت دارد که ۷۰ درصد آن را عرصههای منابع طبیعی با بیش از ۵۲۷ هزار هکتار جنگل و یک میلیون و ۱۹۲ هزار هکتار مرتع تشکیل داده است.
پنج منطقه شامل بیستون، قلاجه، بوزین و مرهخیل، امروله دالاخانی و نیز بدر و پریشان، همچنین سه پناهگاه حیات وحش ورمنجه، زلهزرد و قراویز و نیز دو اثر طبیعی و ملی غار قوریقلعه و غار پراو در استان کرمانشاه تحت حفاظت محیط زیست قرار دارد.
کرمانشاه با تنوع اقلیمی و زیستی، دارای گونههای متنوع جانوری از جمله شوکا، کل و بز، آهو، قوچ و میش، پلنگ، خرس قهوهای و سایر پستانداران است.
این استان همچنین با وسعت بیش از ۲۴۰ هزار هکتار مناطق تحت مدیریت حفاظت محیط زیست، یکی از زیستگاههای اصلی خرس قهوهای در کشور محسوب میشود.
حال تصور کنید که این سرمایههای ارزشمند طبیعی، روزبهروز بیشتر در معرض تهدید پلاستیکهایی قرار میگیرند که دست خود انسانها آنها را در طبیعت رها میکند. حالا نوبت شماست. کافی است از همین امروز، از یک تغییر کوچک شروع کنید. یک کیسه پارچهای، یک بطری چندبارمصرف، یا نه گفتن به یک نی پلاستیکی. این تغییرات ساده، وقتی در مقیاس جمعی دیده شوند، میتوانند طوفانی از تحولات مثبت را به راه بیندازند. به پویش «نه به پلاستیک» بپیوندید. برای ایران، برای کرمانشاه، برای فردای فرزندانمان.